Handen op de buik, borst, of langs de zij?

قَالَ أَصْحَابنَا تَحت السُّرَّة
[اختلاف الفقهاء - الطحاوي - المجلد ١ - الصفحة ٢٠٢]

Al-Ṭaḥāwī zei: “Onze metgezellen (Ḥanafī) zeggen: onder de navel.” [Ikhtilaf al-Fuqaha - al-Ṭaḥāwī - Deel 1 - Pagina 202]

١٢٩٠ - حَدَّثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ قُتَيْبَةَ، قَالَ: ثنا أَبُو بَكْرٍ، قَالَ: ثنا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ زِيَادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ: «مِنْ سُنَّةِ الصَّلَاةِ وَضْعُ الْأَيْدِي عَلَى الْأَيْدِي تَحْتَ السُّرَّةِ».
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩٤]

Ibn al-Mundhir vermeldde: Ismāʿīl ibn Qutaybah heeft aan ons overgeleverd en zei: Abū Bakr heeft aan ons overgeleverd en zei: Abū Muʿāwiyah heeft aan ons overgeleverd, van ʿAbd al-Raḥmān ibn Isḥāq, van Ziyād ibn Zayd, van Abū Juḥayfah, van ʿAlī, die zei: “Tot de Sunnah van het gebed behoort het plaatsen van de ene hand over de andere onder de navel.” [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 94]

١٢٩١ - حَدَّثنا مُوسَى بْنُ هَارُونَ، قَالَ: ثنا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، قَالَ: ثنا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ سَيَّارٍ أَبِي الْحَكَمِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: «مِنَ السُّنَّةِ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى تَحْتَ السُّرَّةِ فِي الصَّلَاةِ».
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩٤]

Ibn al-Mundhir vermeldde: Mūsā ibn Hārūn heeft aan ons overgeleverd en zei: Yaḥyā ibn ʿAbd al-Ḥamīd heeft aan ons overgeleverd en zei: ʿAbd al-Wāḥid ibn Ziyād heeft aan ons overgeleverd, van ʿAbd al-Raḥmān ibn Isḥāq, van Sayyār Abū al-Ḥakam, van Abū Wāʾil, van Abū Hurayrah, die zei: “Het behoort tot de Sunnah dat een man zijn rechterhand over zijn linkerhand plaatst onder de navel tijdens het gebed.” [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 94]

وَبِهِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، وَإِسْحَاقُ، وَقَالَ إِسْحَاقُ: تَحْتَ السُّرَّةِ أَقْوَى فِي الْحَدِيثِ، وَأَقْرَبُ إِلَى التَّوَاضُعِ.
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩٤]

Ibn al-Mundhir zei: “Dit is ook de mening van Sufyān al-Thawrī en Isḥāq. Isḥāq zei: ‘Onder de navel is sterker gebaseerd op de overleveringen, en het ligt dichter bij nederigheid.’” [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 94]

فأمّا اختِلافُ الفُقَهاءِ في هذا البابِ، فذهَبَ مالكٌ، في رِوايةِ ابن القاسم عنهُ، واللَّيثُ بن سعدٍ إلى سَدْلِ اليَدَينِ في الصَّلاةِ.
[التمهيد - المجلد ١٢ - الصفحة ٤١٩]

Ibn ʿAbd al-Barr zei: “Wat betreft de verschillen van de geleerden in dit hoofdstuk: Mālik — volgens de overlevering van Ibn al-Qāsim van hem — en al-Layth ibn Saʿd waren van mening dat men de handen langs het lichaam laat hangen tijdens het gebed (sadl al-yadayn).” [Al-Tamhīd - Deel 12 - Pagina 419]

قال مالكٌ (٢): وَضْعُ اليَدَينِ إحداهُما على الأُخْرَى في الصَّلاةِ إنَّما يُفعلُ ذلك في النَّوافِلِ، من طُولِ القِيام. قال: وتركُهُ أحبُّ إليَّ. هذه رِوايةُ ابن القاسم عنهُ.
وقال عنه غير ابن القاسم: لا بأسَ بذلك في الفَرِيضةِ والنّافِلةِ. وهي رِوايةُ المدنِيِّين عنهُ.
[التمهيد - المجلد ١٢ - الصفحة ٤١٩]

Ibn ʿAbd al-Barr zei: “Mālik zei: Het plaatsen van de ene hand over de andere tijdens het gebed wordt alleen gedaan in vrijwillige gebeden wanneer het staan lang duurt. Hij zei: maar het nalaten ervan is mij geliefder. Dit is de overlevering van Ibn al-Qāsim van hem. En anderen dan Ibn al-Qāsim hebben van hem (Mālik) overgeleverd: er is geen bezwaar tegen om dit te doen (het plaatsen van de rechterhand over de linkerhand) in zowel de verplichte als de vrijwillige gebeden. Dit is de overlevering van de mensen van Madīnah van hem.” [Al-Tamhīd - Deel 12 - Pagina 419]

من المستخرجة، رَوَى أشهب عن مالك، أنه لا بأس أن يضع يده اليمنى على كوع اليسرى، في الفريضة والنافلة.
[النوادر - ابن أبي زيد القيرواني - المجلد ١ - الصفحة ١٨٢]

Ibn Abī Zayd al-Qayrawānī zei: “Uit al-Mustakhraja: Ashhab heeft van Mālik overgeleverd dat er geen bezwaar tegen is dat iemand zijn rechterhand op zijn linkerpols plaatst, zowel in het verplichte als in het vrijwillige gebed.” [Al-Nawādir - Ibn Abī Zayd al-Qayrawānī - Deel 1 - Pagina 182]

وَقَدْ رُوِّينَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ كَانُوا يُرْسِلُونَ أَيْدِيَهُمْ فِي الصَّلَاةِ إِرْسَالًا،
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩٢]

Ibn al-Mundhir zei: “Wij hebben overgeleverd van meer dan één van de mensen van kennis dat zij hun handen vrij lieten hangen tijdens het gebed (zonder de ene hand over de andere te plaatsen).” [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 92]

فَمِمَّنْ رُوِّينَا عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُرْسِلُ يَدَيْهِ عَبْدُ اللهِ بْنُ الزُّبَيْرِ، وَالْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ، وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ، وَابْنُ سِيرِينَ، وَرُوِيَ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ رَأَى رَجُلًا يُصَلِّي وَاضِعًا إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى فَذَهَبَ فَفَرَّقَ بَيْنَهُمَا.
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩٢]

Ibn al-Mundhir zei: “Onder degenen van wie wij hebben overgeleverd dat zij hun handen vrij lieten hangen bevinden zich ʿAbdullāh ibn al-Zubayr, al-Ḥasan al-Baṣrī, Ibrāhīm al-Nakhaʿī en Ibn Sīrīn. Er is ook overgeleverd dat Saʿīd ibn Jubayr een man zag bidden terwijl hij de ene hand over de andere had geplaatst. Vervolgens ging hij naar hem toe en maakte ze van elkaar los.” [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 92]

١٢٨٨ - حَدَّثنا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ: ثنا أَبُو بَكْرٍ، قَالَ: ثنا عُثْمَانُ، قَالَ: ثنا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ دِينَارٍ، قَالَ: كَانَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِذَا صَلَّى يُرْسِلُ يَدَيْهِ ".
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩٣]

Ibn al-Mundhir vermeldde: Ismāʿīl heeft aan ons overgeleverd en zei: Abū Bakr heeft aan ons overgeleverd en zei: ʿUthmān heeft aan ons overgeleverd en zei: Yazīd ibn Ibrāhīm heeft aan ons overgeleverd en zei: Ik hoorde ʿAmr ibn Dīnār zeggen: “Ibn al-Zubayr liet, wanneer hij bad, zijn handen vrij hangen.” [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 93]

وَرَأَيْتُ ابْنَ جُرَيْجٍ يُصَلِّي فِي إِزَارٍ وَرِدَاءٍ مُسْبِلٌ يَدَيْهِ.
[مصنف عبد الرزاق - المجلد ٣ - الصفحة ١٠]

Abdurrazzaq vermeldde: “En ik zag Ibn Jurayj bidden in een izār (onderkleed) en een ridāʾ (bovenkleed), terwijl hij zijn handen vrij liet hangen.” [Musannaf ʿAbd al-Razzāq - Deel 3 - Pagina 10]

١٣٨ - فِي وضع الْيَمين على الْيَسَار
وَقَالَ الشَّافِعِي عِنْد الصَّدْر
[اختلاف الفقهاء - الطحاوي - المجلد ١ - الصفحة ٢٠٢]

Al-Ṭaḥāwī zei: “Al-Shāfiʿī zei: op de borst.” [Ikhtilāf al-Fuqahāʾ - al-Ṭaḥāwī - Deel 1 - Pagina 202]

١٢٨٤ - حَدَّثنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، قَالَ: ثنا حَجَّاجٌ، قَالَ: ثنا حَمَّادٌ، عَنْ عَاصِمٍ الْجَحْدَرِيِّ، عَنْ أَبِي عُقْبَةَ بْنِ ظَبْيَانَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رِضْوَانُ اللهِ عَلَيْهِ: " أَنَّهُ قَالَ فِي الْآيَةِ ﴿فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ﴾ [الكوثر: ٢] فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى سَاعِدِهِ الْيُسْرَى ثُمَّ وَضَعَهَا عَلَى صَدْرِهِ ".
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩١]

Ibn al-Mundhir vermeldde: ʿAlī ibn ʿAbd al-ʿAzīz heeft aan ons overgeleverd en zei: Ḥajjāj heeft aan ons overgeleverd en zei: Ḥammād heeft aan ons overgeleverd, van ʿĀṣim al-Jaḥdarī, van Abū ʿUqbah ibn Ẓabyān, van ʿAlī ibn Abī Ṭālib (moge Allah tevreden met hem zijn), dat hij over het vers: {Bid daarom tot jouw Heer en offer} [Al-Kawthar: 2] zei dat hij zijn rechterhand over zijn linkeronderarm plaatste en deze vervolgens op zijn borst plaatste. [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 91]

١٢٨٧ - حَدَّثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ: ثنا سَعِيدٌ، قَالَ: ثنا هُشَيْمٌ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ زَاذَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانَ الْأَنْصَارِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: «ثَلَاثٌ مِنَ النُّبُوَّةِ، تَعْجِيلُ الْإِفْطَارِ، وَتَأْخِيرُ السَّحُورِ، وَوَضْعُ الْيَدِ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى فِي الصَّدْرِ».
[الأوسط - المجلد ٣ - الصفحة ٩٢]

Ibn al-Mundhir vermeldde: Muḥammad ibn ʿAlī heeft aan ons overgeleverd en zei: Saʿīd heeft aan ons overgeleverd en zei: Hushaym heeft aan ons overgeleverd, van Manṣūr ibn Zādhān, van Muḥammad ibn Abān al-Anṣārī, van ʿĀʾishah, die zei: “Drie zaken behoren tot de profetische traditie: het versnellen van het verbreken van het vasten, het uitstellen van de suḥūr (de maaltijd vóór de dageraad), en het plaatsen van de rechterhand over de linkerhand op de borst tijdens het gebed.” [Al-Awsat - Deel 3 - Pagina 92]

وقال سعيد بن جبير، وأحمد بن حنبل: فوق السرة، وقال: لا بأس إن كان تحت السرة.
[الإشراف على مذاهب العلماء – ابن المنذر – المجلد ٢ – الصفحة ١٢]

Ibn al-Mundhir zei: “Saʿīd ibn Jubayr en Aḥmad ibn Ḥanbal zeiden: boven de navel. En hij (Aḥmad) zei: er is geen bezwaar als het onder de navel is.” [Al-Ishrāf ʿalā Madhāhib al-ʿUlamāʾ - Ibn al-Mundhir - Deel 2 - Pagina 12]

ويجعلهما تحت السرة، لما روي عن علي أنه قال: «السنة وضع الكف على الكف في الصلاة تحت السرة» . رواه أبو داود. وعنه: فوق السرة. وعنه: أنه مخير.
[الكافي في فقه الإمام أحمد - ابن قدامة - المجلد ١ - الصفحة ٢٤٤]

Ibn Qudāmah zei: “Men dient ze onder de navel te plaatsen, gebaseerd op wat is overgeleverd van ʿAlī, die zei: ‘De Sunnah is het plaatsen van de handpalm over de handpalm tijdens het gebed onder de navel.’ Dit is overgeleverd door Abū Dāwūd. Er is ook van hem (Aḥmad) overgeleverd dat het boven de navel moet zijn, en er is eveneens van hem overgeleverd dat men hierin een keuze heeft.” [Al-Kāfī fī Fiqh al-Imām Aḥmad - Ibn Qudāmah - Deel 1 - Pagina 244]

٢٦٠ - حَدثنَا قَالَ رَأَيْت ابي اذا صلى وضع يَدَيْهِ احدهما على الاخرى فَوق السُّرَّة
[مسائل عبد الله - الصفحة ٧٢]

ʿAbdullāh ibn Aḥmad zei: “Ik zag mijn vader, wanneer hij bad, zijn handen over elkaar plaatsen boven de navel.” [Masāʾil ʿAbdullāh - Pagina 72]

[[٢١٣-] قلت: أين يضع يمينه على شماله؟]
قال: كل هذا عندي واسع١.
[[٢١٤-] قلت: إذا وضع يمينه على شماله٢ أين (يضعهما) ٣؟]
قال: فوق السرة وتحته، كل هذا ليس بذاك٤.
قال إسحاق٥: كما قال تحت السرة أقوى في الحديث١ وأقرب إلى التواضع.٢.
[مسائل الكوسج - المجلد ٢ - الصفحة ٥٥٢]

Ishaq ibn Mansur al-Kawsaj zei: "Ik vroeg (Imam Ahmad): ‘Waar plaatst iemand zijn rechterhand op zijn linkerhand?’ Hij zei: ‘Dit alles is naar mijn mening ruim.’" Ik zei: "Wanneer hij zijn rechterhand op zijn linkerhand plaatst, waar plaatst hij ze dan?" Hij zei: "Boven de navel en eronder, geen van beide is problematisch." Ishaq zei: "Zoals hij (Ahmad) zei: beide kunnen worden gedaan. Het plaatsen ervan onder de navel is sterker in de hadith en dichter bij nederigheid." [Masā'il al-Kawsaj - Deel 2 - Pagina 552]

وَسَمِعْتُهُ، يَقُولُ: " يَكْرَهُ أَنْ يَكُونَ، يَعْنِي: وَضْعَ الْيَدَيْنِ عِنْدَ الصَّدْرِ «.
[مسائل أبي داود - الصفحة ٤٨]

Abu Dawud vermeldde: Ik hoorde hem (Ahmad) zeggen: "Ik keur het af dat de handen bij de borst worden geplaatst." [Masā'il Abī Dawud - Pagina 48]

وَسَمِعْتُهُ،» سُئِلَ عَنْ وَضْعِهِ، فَقَالَ: فَوْقَ السُّرَّةِ قَلِيلًا، وَإِنْ كَانَ تَحْتَ السُّرَّةِ فَلَا بَأْسَ ".
[مسائل أبي داود - الصفحة ٤٨]

Abu Dawud vermeldde: Ik hoorde hem (Ahmad) zeggen: Hij werd gevraagd over het plaatsen van de handen, en hij zei: "Iets boven de navel, en als het onder de navel is, dan is daar geen bezwaar tegen." [Masail Abu Dawud - Pagina 48]

وَضْعُ الْيَمِينِ عَلَى الشِّمَالِ قُلْتُ لِأَحْمَدَ» وَضْعُ الْيَمِينِ عَلَى الشِّمَالِ فِي الصَّلَاةِ تَخْتَارُهُ؟ قَالَ: نَعَمْ «.
[مسائل أبي داود - الصفحة ٤٧]

Abu Dawud vermeldde: Ik zei tegen Ahmad: "Het plaatsen van de rechterhand op de linkerhand tijdens het gebed — kies jij hiervoor?" Hij zei: "Ja." [Masail Abu Dawud - Pagina 47]

حَدثنَا قَالَ حَدثنِي ابي قَالَ نَا يحيى بن زَكَرِيَّا بن زَائِدَة ابو سعيد عَن عبد الرَّحْمَن بن اسحق عَن زِيَاد بن زيد السوَائِي عَن ابي جُحَيْفَة قَالَ عَليّ ان من السّنة فِي الصَّلَاة وضع الاكف على الاكف تَحت السُّرَّة
[مسائل عبد الله - الصفحة ٧٢-٧٣]

Abdullah ibn Ahmad vermeldde: Mijn vader (Ahmad) vertelde mij, hij zei: Yahya ibn Zakariyya ibn Za’idah Abu Sa‘id vertelde ons, van ‘Abd al-Rahman ibn Ishaq, van Ziyad ibn Zayd al-Suwa’i, van Abu Juhayfah, die zei dat ‘Ali zei: "Tot de Sunnah in het gebed behoort het plaatsen van de handpalmen over elkaar onder de navel." [Masail Abdullah - Pagina 72-73]

وكان إسحاق يرى قضاء الوتر بعد الصبح ما لم يصل الفجر،١ ويرفع يديه في القنوت الشهر كله،٢ ويقنت قبل الركوع،٣ ويضع يديه على ثدييه أو تحت الثديين
[مسائل الكوسج - المجلد ٩ - الصفحة ٤٨٥١]

Al-Kawsaj zei: "Ishaq was van mening dat men het Witr-gebed kan inhalen na Fajr, zolang men het Fajr-gebed nog niet heeft gebeden. Hij hief zijn handen tijdens de qunūt gedurende de hele maand, verrichtte de qunūt vóór de rukū‘, en plaatste zijn handen op zijn borst of onder de borst." [Masail al-Kawsaj - Deel 9 - Pagina 4851]