Wat houdt Shirk in?

De term Shirk stamt af van het Arabische werkwoord 'Shuraka', wat 'associëren' betekent. In Islam is er sprake van Shirk als aan Allah partners wordt geassocieerd. Dit concept is het tegenovergestelde van Tawheed, wat de Eenheid van Allah inhoudt.

Allah waarschuwt de creatie van het vervallen in Shirk. Het wordt samen met Koefr, gezien als de grootste zonde in Islam. Een pleger van deze zonde dient berouw te tonen bij Allah. Shirk wordt niet vergeven als een persoon daar geen berouw van heeft vertoond, en er vervolgens mee komt te sterven.

Het toekennen van partners aan Allah is zeker een grote onrecht.
[31:13 Quran]

Waarlijk, Allah vergeeft het niet als er met Hem deelgenoten worden aanbeden, maar daarnaast vergeeft Hij wat Hij wil, en iedereen die Allah deelgenoten toekent, heeft zeker een afschuwelijke zonde begaan.
[4:48 Quran]

Shirk kent twee vormen waarvan klein en groot. Het verschil tussen de kleine en grote vorm van Shirk ligt in het effect. De pleger van kleine Shirk verlaat de religie niet, terwijl dat bij grote Shirk wel het geval is.

Inhoud
  1. De vormen van Shirk
  2. Wat als je Shirk pleegt?
  3. Zijn er excuses voor Shirk?

De vormen van Shirk

In Islam kent Shirk twee vormen. Deze zijn de kleine en grote variant van Shirk. Allah waarschuwt in de Quran van de grote vorm van Shirk, waarbij de Profetische overleveringen (Hadith) ook van de kleine vorm waarschuwen.

1. Kleine Shirk (Shirk Asghar)

Deze categorie van afgoderij in Islam, ook wel bekend als Shirk Asghar, betreft daden die tot grote Shirk leiden.

Islamitische geleerden waarschuwen van deze daad. Er zijn ook verschillende overleveringen die er dieper op ingaan en verschillende daden ervan verkondigen.

Voorbeelden van kleine Shirk

De meest bekende voorbeelden zijn Ar-Riyaa en het zweren op een ander naast Allah. Het plegen van Ar-Riyaa houdt in dat een persoon aanbiddingen verricht om gedeeltelijk gezien en geprezen te worden. De intentie is dus voor Allah maar ook voor mensen.

De Boodschapper van Allah (ﷺ) zei:
"Voorwaar, mijn grootste angst voor jullie is de kleinere vorm van afgoderij." Ze zeiden: "Wat is kleine afgoderij, O Boodschapper van Allah?" De Profeet (ﷺ)zei: "Het is het opscheppen in aanbidding. Allah de Almachtige zal tegen hen zeggen op de Dag der Opstanding, wanneer mensen worden beloond voor hun daden: Ga naar degenen voor wie je geprezen wilde worden in de wereld en kijk of je jouw beloning bij hen vindt.”
(Musnad Ahmad hadith 23119)

We zien vandaag de dag vaak dat mensen zweren op anderen naast Allah. Of het nou de moeder is of een profeet waar ze op zweren, het is een grote zonde in Islam.

2. Grote Shirk (Shirk Akbar)

Bij de grote variant van Shirk pleegt een persoon afgoderij die uit de religie doet treden. Het delen van Allah's Eigenschappen of Namen is daar een voorbeeld van. Dit is samen met grote Koefr de grootste zonde van Islam. Een persoon verlaat hierdoor de religie.

Waarlijk, Allah vergeeft het niet als er met Hem deelgenoten worden toegekend, maar daarnaast vergeeft Hij wat Hij wil, en iedereen die Allah deelgenoten toekent, heeft zeker een afschuwelijke zonde begaan.
[Soera-Nisa' 4:48]

Meestvoorkomende daden van grote Shirk
  1. Een ander naast Allah als wetgever opstellen
  2. Du'a verrichten aan de doden in graven
  3. Attributen van Allah delen met bepaalde amuletten
  4. Zoeken van oordeel naast dat van Allah
  5. Meer voorbeelden van grote Shirk

Soorten van grote Shirk

We kunnen verschillende scenario's bedenken wanneer het gaat over partners toekennen aan Allah. Deze scenario's worden verdeeld in drie vormen.

Omdat Shirk de tegenovergestelde is van Tawheed, krijgen we te zien dat de drie scenario's tegen de vormen van Tawheed ingaan.

1. Shirk in Asmaa wa Sifaat (Namen en Eigenschappen)

Zo kunnen we bedenken dat het grote Shirk is wanneer een persoon Allah's Namen met anderen deelt. Bijvoorbeeld: Het claimen dat een persoon Ar-Rahmaan is naast Allah. Dat zal dan betekenen dat een ander persoon gelijk is aan Allah in het zijn van de Meest Genadevolle. En natuurlijk is dat niet mogelijk.

2. Shirk in Uluhiyyah (Aanbidding)

Het aanbidden van een persoon of object in liefde, gehoorzaming, vrees of daden. Dat zou dan grote Shirk zijn in de aanbidding van Allah, want niemand heeft het recht aanbeden te worden naast Allah.

3. Shirk in Rububiyyah (Heerschappij)

Ook wanneer een persoon bijvoorbeeld claimt dat een ander of een object in staat is om macht te hebben over de creatie. Niemand heeft die krachten behalve Allah en alleen Hij heeft macht over Zijn creatie.

Wat als je Shirk pleegt?

Bij het plegen van deze afschuwelijke daad, kan een persoon in twee scenario's vervallen. Afhankelijk van de categorie Shirk die een persoon dan pleegt, zijn er regelingen in straf, zowel in de Dunya als in de Akhirah.

1. Plegen van kleine Shirk

Bij het verrichten van daden die binnen de kleine variant van afgoderij liggen, wordt een persoon niet meteen aansprakelijk gebracht van de daad. Dit komt omdat de kleine Shirk wat verborgen ligt en pas echt gekend wordt met de Ahadith bronnen.

Bij het bidden leren we dat het volledig en zuiver gedaan moet worden voor Allah, dus wanneer een persoon opschept om gezien te worden door anderen, dan wordt de daad teniet gedaan in waarde en beloning. Allah geeft dus aan dat een persoon zich niet bezig moet houden bij het opscheppen bij de mensen.

De Boodschapper van Allah (ﷺ) zei:
"Voorwaar, mijn grootste angst voor jullie is de kleinere vorm van afgoderij." Ze zeiden: "Wat is kleine afgoderij, O Boodschapper van Allah?" De Profeet (ﷺ) zei: "Het is het opscheppen in aanbidding. Allah de Almachtige zal tegen hen zeggen op de Dag der Opstanding, wanneer mensen worden beloond voor hun daden: Ga naar degenen voor wie je geprezen wilde worden in de wereld en kijk of je jouw beloning bij hen vindt.”
(Musnad Ahmad hadith 23119)

De kleine variant van Shirk wordt vergeven als Allah dat wil. Dat kan inhouden dat een persoon dan meteen of op een later tijd vergeven wordt en daardoor eerst bestrafd kan worden in het hellevuur.

Het is dus aan Allah wanneer een persoon wordt vergeven, omdat Shirk Asghar de vorm is die wordt vergeven en een persoon niet uit de religie doet treden.

2. Plegen van grote Shirk

Deze categorie weegt zwaarder en resulteert in dat een moslim uit de religie treedt. Een persoon wordt dan ongelovig en krijgt de classificatie 'Mushrik': iemand die Shirk pleegt. Hierdoor is het de grootste zonde binnen Islam en zal een persoon voor eeuwig in het hellevuur blijven.

Het is dus zeker een zaak waar we bij stil dienen te staan. Deze zonde is groter dan alle andere zondes vanwege het resultaat wat het meebrengt.

Voorwaar, degenen die ongelovig waren en stierven terwijl zij ongelovig waren, op hen rust de vloek van Allah en van de engelen en de mensen samen. Eeuwig levenden zijn zij daarin (de Hel). En voor hen zal de bestraffing niet verlicht worden, noch zal hen uitstel gegeven worden.
Quran 2:161-162

Kent Shirk excuses?

Het verrichten van Shirk is een grote misdaad in Islam. Over het algemeen kent dit geen excuses. Er zijn wel twee uitzonderingen gemaakt waarbij het verrichten van Shirk wordt geëxcuseerd.

1. Onbewustheid

Een persoon wordt niet aansprakelijk als hij of zij onbewust een handeling verricht. Dit geldt niet alleen bij Shirk, maar ook bij de andere zondes. Zo is het niet rechtvaardig om een persoon te bestraffen die een kind of mentaal gehandicapt is.

De Profeet (ﷺ) zei:
"De pen is opgeheven van drie (niet geregistreerd): van de slaper tot hij wakker wordt, van het kind tot hij puber wordt, en van de krankzinnige totdat hij weer bij zinnen komt of herstelt."
(Sunan An-Nasa'i Book 27, Hadith 44)

Zo kun je op verschillende manieren onbewust zijn. Denk bijvoorbeeld aan het uitspreken van een woord waarvan je de betekenis niet kent. Of wanneer je onbewust bent waar een bepaalde daad eigenlijk voor staat.

En er rust geen zonde op jullie als jullie (onbewust) een fout begaan, maar wel in wat jullie harten zich hebben voorgenomen. En Allah is Vergevingsgezind, Genadevol.
(33:5 Quran)

2. Uit bedreiging

Een moslim die bedreigd wordt om een daad te verrichten van grote Shirk wordt geexcuseerd. Dit is een gunst van Allah aan de moslims wanneer ze in deze situatie komen te vervallen.

Zo kan het excuus niet vergist worden als lichte dwang waar leven niet onder gevaar ligt. Het is bijvoorbeeld geen excuus om grote Shirk te begaan wanneer een persoon een moslim dwingt om een koe te aanbidden zonder dat de moslim gevaar loopt.

Er is nog een andere voorwaarde voor dit excuus, namelijk dat het hart van de moslim niet opengesteld moet worden aan ongeloof. Dat houdt in dat het hart geloof moet behouden bij het plegen van grote Shirk in de situatie van bedreiging.

Iedereen die ongelovig aan Allah is nadat hij geloofd heeft, behalve die ertoe gedwongen wordt en in wiens hart nog geloof is – maar wie zijn hart voor het ongeloof openstelde – over hen is de Wraak van Allah en voor hen is een geweldige bestraffing.
(16:106 Quran)

Wil je testen hoeveel je van Shirk afweet? Met de kleine quiz van vijf vragen krijg je daar een beter beeld van.

Question Text

Abu Athari schrijft over basisprincipes binnen de Islam. Hij zet zijn kritische en goed onderzochte wijze in om de correcte kennis te verspreiden.

Heb je vragen over de Islam?

Zit je met vragen waar je graag een antwoord op wilt krijgen? Stel jouw algemene of specifieke vraag over de Islam. We staan voor je klaar en geven je binnen 48 uur antwoord.

Vraag stellen