Wat is een depressie?

Een depressie is een mentale aandoening waarbij er sprake is van milde tot intense somberheid, energieloosheid, hopeloosheid en onvermogen om ergens van te genieten.

Er zijn verschillende mentale aandoeningen en stoornissen. Daarvan is depressie het meest voorkomende stoornis. Een depressie is meer dan droefigheid. Wel komt droefigheid voor in een depressie, maar dan tienvoudig.

Van streek zijn, verdriet en boosheid zijn emoties, terwijl depressie dat niet is. Depressie is een mentale staat wat een persoons leven drastisch verhinderd.

Milde vorm van depressie

Iemand met een milde depressie kan nog functioneren in het dagelijkse leven, maar ervaart daar nogal moeite in. De milde depressie haalt een persoon van tijd tot tijd neer door veel energie in te nemen.

Chronische vorm van depressie

Een zware (chronische) depressie is langer dan twee maanden actief. Deze vorm van depressie geeft een persoon grote moeilijkheid om nut uit het leven te halen.

De persoon met een chronische depressie voelt zich zwak en hopeloos. Niets tot weinig brengt dan nog vreugde, waardoor er vaak geneigd wordt om het leven te willen eindigen.

De Islam over een depressie

Er bestaat een enorme misconceptie dat depressie ontstaat vanwege een gebrek aan spiritualiteit. Dus mensen beweren dat een depressie komt omdat een persoon bijvoorbeeld weinig aan zijn of haar religie besteedt.

Alhoewel gebrek aan spiritualiteit misschien voor depressieve gevoelens kan zorgen, is dat maar voor een klein deel het geval.

Islam kijkt verder dan spiritualiteit. Allah heeft ons geschapen met een fysieke, emotionele, mentale en spirituele gezondheid. Die factoren dienen in acht genomen te worden als het om een depressie gaat.

Mensen met een depressie geven aan dat het te maken heeft met emotionele en mentale gezondheid. Een depressie is zoals de betekenis aangeeft: een mentale aandoening.

De Islam spoort mensen met een depressie aan om hulp te zoeken. Doordat het een mentale aandoening is, zijn psychologen en therapeuten een middel om van de depressie af te kunnen komen.

Misconcepties over depressie

Er heerst nogal een taboe omtrent de kwestie van depressie. Velen denken dat dit komt vanwege een zwakte of tekort in religieuze beoefening. Die vermoedens en overtuigingen kloppen helaas niet.

Een depressie kan iedereen overkomen. Het komt kijken bij moeilijkheden in iemands leven die niet geuit kunnen worden. Een depressie kun je dus zien als een stoornis die is ontstaan door zware emoties te lang op te bergen.

Hieronder benoemen we een aantal van de grootste misconcepties over depressie.

1. "Depressie komt door ondankbaarheid"

Deze misconceptie komt best vaak voor. De overtuiging is dat een depressie resulteert door een gebrek aan ondankbaarheid.

Het is een belediging en beschuldiging van een depressief persoon om dit te geloven. Het doet de situatie ook als kleiner lijken. Alhoewel dat niet het geval is.

Depressie is een serieuze mentale stoornis dat ontstaat door moeilijke situaties in iemands leven. Het verliezen van dierbaren, beperkingen die leven lager in kwaliteit maken, bedrog, misbruik etc.

Deze overtuiging geldt voor materiële zaken. Zoals het dankbaar zijn met een auto of huis die misschien minder goed is dan wat een ander heeft. Maar het geldt niet bij zaken van gezondheid.

2. "Zo erg is het niet"

Deze misconceptie komt voornamelijk bij mensen die depressie niet begrijpen. Vaak willen ze er ook niet over leren. Het is een taboe in hun ogen.

Er worden ook vergelijkingen gegeven aan de ervaringen van een depressief persoon. Zoals bijvoorbeeld de armen in gebieden waar voeding moeilijk te verkrijgen is. Of situaties van mensen die geen huis hebben.

Het probleem met deze vergelijkingen is dat een ieder een situatie anders ervaart. Een persoon die zijn gehele familie heeft verloren kan meer moeite ervaren dan een persoon die nooit een familie heeft gehad.

Hierdoor is het vergelijken van situaties niet handig. Want dit impliceert dat een ander het zwaarder heeft. En dat is een assumptie dat vaak zonder in acht neming van de persoon wordt genomen.

3. "Je hebt lage Imaan"

Een depressie wordt vaak samengevoegd met het hebben van lage Imaan. Dit is een misconceptie dat helaas nog vaak voorkomt.

Deze misconceptie over depressie komt van mensen die alléén spiritualiteit in acht nemen. Ze zouden dit niet zeggen tegen een persoon die met een fysieke ziekte loopt. Maar met een mentale ziekte doen ze dit snel.

Door onwetendheid over depressie ontstaan misconcepties. Het hebben van een lage Imaan is geen oorzaak van een depressie. Dat komt omdat het een mentale stoornis is. Imaan heeft te maken met spiritualiteit, en dus is deze misconceptie vals.

Mensen met depressieve gevoelens krijgen vaak te horen geduldig te blijven en tot Allah te bidden. Dat is een beetje het opzij schuiven van het probleem. Depressie heeft namelijk niet te maken met spiritaliteit, maar met de emotionele en mentale gezondheid van een persoon.

4. "Wees positief"

Deze misconceptie is als het zeggen dat een mank lopende persoon recht moet lopen. Het is vanwege een depressie niet mogelijk om positief te denken. Dat komt door de overspoeling van negatieve emoties en gedachtes.

Een depressief persoon kan niet op een dag opstaan en zich geheel positief voelen. Het is geen keuze die bij de hand liggend is. En dat is waar de misconceptie uit is ontstaan: dat de depressieve persoon ervoor kan kiezen anders te voelen.

Velen nemen een depressieve stoornis niet serieus. En daardoor bestaan er veel verkeerde opvattingen en uitingen hierover.

Onnuttige gezegdes en adviezen voor depressie
  1. Bidt vijf keer per dag
  2. Versterk jouw Imaan
  3. Heb Sabr (geduld)
  4. Het komt goed met tijd
  5. Gedenk Allah meer
  6. Geloof is het beste medicijn voor depressie
  7. Kijk naar degene die minder dan je heeft
  8. Denk over de positieve dingen

Iemand kan Fajr in de moskee bidden, Allah veelvoudig gedenken, in Hem vertrouwen, maar alsnog een depressie hebben.

Een depressie heeft dus niets te maken met iemands geloof. Iedereen kan in een depressie vervallen, en dat komt door harde en moeilijke ervaringen in zijn of haar leven. Zoals we iemand met een gebroken been verwijzen naar een dokter, dienen we mensen met een depressie te verwijzen naar een psycholoog.

Mensen die je adviseren te kijken naar iemand die het minder heeft, zijn onwetend over depressie. Het lost namelijk niets op. Tuurlijk is het wel goed om daar bewust van te blijven, maar dat zal iemand niet helpen om van de depressie af te komen.

Een depressie is namelijk gericht op het emotionele en mentale gedeelte van de gezondheid. Het gaat niet om het ondankbaar zijn, want een depressie komt niet door een probleem in het spirituele.

Behandeling van een depressie

De Islam schenkt aandacht aan de algemene gezondheid. Zo moedigt de religie aan om gezonde voeding in te nemen, aandacht te geven aan je gevoelens, te ontstressen en om je religie te onderhouden.

Al deze zaken zorgen voor een nauwe verbintenis om goede gezondheid te kunnen hebben. Heeft men een mentale stoornis, dan wordt er gesproken van een verminderde gezondheid, omdat de mentale of emotionele factor ontbreekt.

1. Spreek er met iemand over

De Islam roept dus op om je mentale en emotionele gezondheid te onderhouden. Dat wordt gedaan door erover te spreken. Dat is helaas niet altijd mogelijk, omdat er nogal een stereotype heerst over depressie in Islam. Mensen denken dan snel aan een gebrek aan spiritualiteit.

Gelukkig zijn er bepaalde opties aanwezig om de problemen voor te leggen aan anderen. Zoek daarom iemand die je begrijpt en geen snelle en onnodige conclusies trekt.

Als dit niet mogelijk is, dan kun je online misschien wat groepen vinden die het bespreekbaar maken. Je kunt dan samen met anderen de depressieve gevoelens verlichten, omdat je dan meer begrepen voelt.

2. Vind de oorzaak

Een depressie kan best complex zijn. Men kan dit bijvoorbeeld krijgen door problemen in een relatie, een te hoge druk, gepest, disrespect van anderen etc.

Om erachter te komen waarom je een depressie hebt, kun je jezelf de vraag stellen: "Wat mis ik op dit moment op emotionele of mentale level?". Dat geeft je inzicht in waar je naar verlangt en wat misschien grote invloed heeft op jouw depressie.

Kun je de oorzaak moeilijk vinden? Dan adviseren we je om naar je kindertijden te kijken. Wat miste je toen en wat vind je dat beter kon? Onze filosofie bij depressie is dat het van de kindertijden afstamt.

De pijn en ongemak van onze kinderjaren is wat we op latere leeftijd nog steeds moeten tillen. Die emotionele pijn resulteert vaak in een depressieve stoornis. Specialist in mentale gezondheid: Gabor Maté, verteld hier meer over.

3. Gun jezelf verdriet

Voor depressieve mensen is het een grote opgave om te huilen. Dat komt vanwege de verdoofd gevoel waar depressie voor zorgt.

Het lichaam kan maar zo veel aan. En als het voor een lange tijd moet overwerken, dan raakt het uitgeput. In die uitgeputte staat wordt het moeilijk om emoties te voelen.

Om jezelf toch verdrietig te laten voelen, is inzicht van de oorzaak vereist. Weet je waardoor je deze depressie hebt gekregen? Dan ben je een stap dichterbij.

Het volgende stap naar verdriet is om jezelf te laten weten dat het niet jouw fout is. Infeite is er wellicht sprake geweest van onrecht. Door jezelf niet als schuldige te zien, geef je weer ruimte om je emoties te voelen.

Om de barriére te kunnen verbreken, adviseren we je om de hoofdoorzaak te begrijpen. Daar zijn verschillende videos voor beschikbaar, zodat je het niet helemaal zelf hoeft te doen. Hier een video dat daar verder op in gaat.

4. Verhelpen met compassie

Nadat je alle stappen hebt gevolgd, is compassie het laatste. Dat is wat ervoor zorgt dat een persoon verderkomt en de nare en akelige ervaringen en diepe onvervulde behoeften kan verwerken.

Compassie is wat ons de mogelijkheid geeft om zichzelf te vergeven. Daarnaast biedt het ons een vrijheid, omdat compassie ons die ruimte geeft.

Je kunt denken aan een goede ouder die het kind bijstaat en helpt in moeilijke tijden. Het kind wordt daarmee ondersteund. Dat is de compassie waar wij aan moeten werken om het aan onszelf te kunnen geven.

Zodra een depressief persoon compassie voor zichzelf kan genereren, ontstaat de mogelijkheid om te genezen. Depressie is geneesbaar, net zoals elk andere ziekte dat is. Allah heeft met elke ziekte ook de genezing doen nederdalen.

Behandelproces van een depressie is niet makkelijk

Het behandelen van een depressie is een langdurig en lastig proces. De fundamentele zaken zijn het begrijpen waarom je een depressie hebt, en het ervaren/voelen van de fundamentele oorzaak.

Om jezelf wat gemak te bieden, kun je een persoon opstellen waarmee je door het proces wilt gaan. Stel jezelf open aan een vertrouwelijk persoon.

Zoek zo veel mogelijk op en duik diep in je verleden. Vergeef jezelf voor de akelige ervaringen die je hebt meegemaakt. Voel al je emoties, en geef alles wat ruimte om er te zijn.

Verhalen van depressie in Islam

Hoewel de meeste mensen denken dat depressie niet ter sprake kwam, zijn er wel wat verhalen daarover. Depressie kwam voor, ook in de tijden van Islam.

Depressie kent een negatieve beeld bij velen. Er heerst een grote stereotype rondom deze mentale stoornis. Ook weten veel mensen er niet mee om te kunnen gaan.

1. Verhaal van Al-Tufayl's vriend

Toen de Sahaba naar Medina emigreerden, ervaarde Al-Tufayl (een Sahabi) en enkelen van zijn vrienden grote moeilijkheid. Zij vonden het klimaat en omgeving van Medina moeilijk en oncomfortabel.

Een van de vrienden van Al-Tufayl raakte ziek door de omgeving van Medina. De oncomfort kwam tot hem en resulteerde tot angst. Hij voelde zich zo niet op zijn gemak dat hij besloot zichzelf om te laten komen.

Al-Tufayl zag die vriend in zijn droom. En in die droom vertelde zijn vriend hem dat hij is vergeven van zijn daad. En dat vanwege de grote goede daad van emigratie van Mekka naar Medina.

Jabir overleverde: "Toen de Profeet (ﷺ) emigreerde naar Medina, emigreerde Al-Tufayl ibn 'Amr ook samen met een man van zijn volk. Ze hadden een hekel aan het klimaat van Medina en de man werd ziek en leed aan angst. Hij nam enkele van zijn pijlpunten, sneed de gewrichten van zijn vingers door en zijn handen bloedden uit tot hij stierf. Al-Tufayl zag hem in een droom eruit zien alsof hij gezond was, maar zijn handen waren bedekt. Al-Tufayl zei: "Hoe heeft jouw Heer je behandeld?" De man zei: "Hij heeft me vergeven vanwege mijn emigratie naar zijn Profeet." Al-Tufayl zei: "Waarom zie ik je handen bedekt?" De man zei: "Er is mij verteld: 'We zullen niet herstellen wat u zelf hebt verpest'." Al-Tufayl vertelde het verhaal aan de Boodschapper van Allah (ﷺ) en hij zei: "O Allah, vergeef ook zijn handen.” [Sahih Muslim hadith 116]

De overlevering die zojuist is gegeven bewijst dat zelfdoding geen ongeloof is, noch dat een persoon eerst het Hellevuur zal moeten betreden.

Imam Muslim vermeldde die Hadith onder de titel: 'Bewijs dat zelfdoding geen ongeloof is'. Allah vergeeft elke zonde, behalve Shirk of Kufr wanneer iemand daarmee sterft.

2. Verhaal van Ibn Sayyad

Dit verhaal is een van de meest belangrijkste verhalen om te kennen. Hieruit halen we veel wijsheden en kennis. Zijn volle naam is Abdullah Ibn Sayyad of Saf ibn Saaid. Hij is een persoon waarvan de Sahaba dachten dat hij de Dajjal was.

Zijn verhaal begon als klein jongetje met een Joodse achtergrond. Hij had connecties met de Jinn, waardoor hij zich verdiepte in waarzeggerij.

Toen Ibn Sayyad opgroeide omarmde hij Islam en verliet hij waarzeggerij. Ibn Sayyad vocht samen met de moslims in oorlogen, verrichtte Hajj en hield zich bezig met de Islam.

Ibn Sayyad was zo van streek dat de Sahaba hem als Dajjal zagen. Hij wilde daardoor zelfs zijn eigen leven nemen.

Abu Saeed Al-Khudri overleverde: "We zaten bij een leger uit Medina. Abdullah bin Sayyad was in het leger, en niemand vergezelde hem, noch at iemand met hem, noch dronk iemand met hem, en ze noemden hem: de Dajjal. Abdullah bin Sayyad zag me en kwam naar me toe en zei: "O Abu Saeed! Zie je niet wat mensen me aandoen, niemand volgt me, niemand begeleidt me, niemand deelt met me, niemand eet met me, en ze noemen me de Dajjal. Wist je niet O Abu Sa'eed, dat de Boodschapper van God, moge God hem zegenen en vrede schenken, zei: "De Antichrist komt Medina niet binnen." En ik werd geboren in Medina. Ik hoorde de Boodschapper van God, moge Gods gebeden en vrede met hem zijn, zeggen: "De Dajjal krijgt geen kinderen”, maar ik heb kinderen! Ik zat eraan te denken om een touw om mijn nek te doen en te gaan stikken, zodat ik rust krijg van deze mensen. Ik zweer op God dat ik niet de Dajjal ben. Maar als je wilt, kan ik je zijn naam vertellen, de naam van zijn vader, de naam van zijn moeder en de naam van het dorp waar hij vandaan komt. [Musnad Ahmad 7/37]

Abu Saeed Al-Khudri overleverde: "We kwamen terug nadat we Hajj of 'Umra hadden gedaan en Ibn Sa'id was met ons mee. En we kampeerden op een plaats en de mensen verspreidden zich en ik en hij werden achtergelaten. Ik voelde me vreselijk bang voor hem omdat er over hem werd gezegd dat hij de Dajjal was. Hij bracht zijn goederen en legde ze bij mijn bagage en ik zei: Het is intense hitte. Zou je dat niet onder die boom willen plaatsen? En dat deed hij. Toen verschenen er voor ons een kudde schapen. Hij ging en bracht een beker melk en zei: Abu Sa'id, drink dat. Ik zei dat het intense hitte is en de melk ook heet is (terwijl het een feit was) dat ik niet graag uit zijn handen dronk of het uit zijn hand nam. Ibn Sayyad zei toen: Abu Sa'id, ik denk eraan om een touw aan een boom te hangen en zelfmoord te plegen vanwege wat de mensen over mij zeggen. Hij die onwetend is over de uitspraken van de Boodschapper van Allah kan ik vergeven, maar zijn die uitspraken verborgen voor jullie O mensen van de Ansaar?! Heeft de Boodschapper van Allah (ﷺ) niet gezegd dat hij (Dajjal) een ongelovige zou zijn, terwijl ik een moslim ben? Heeft Allah's Boodschapper (ﷺ) niet gezegd dat Dajjal geen kinderen kan krijgen, terwijl ik mijn kinderen in Medina heb achtergelaten? Zei de Boodschapper van Allah (ﷺ) niet: Hij zou Medina en Mekka niet binnenkomen terwijl ik uit Medina kwam en nu van plan ben naar Mekka te gaan? Abu Sa'id zei: Ik stond op het punt het excuus te accepteren dat door hem naar voren was gebracht, totdat hij zei: Ik weet de plaats waar Dajjal is geboren en waar hij nu is. Dus ik zei tegen hem: "Moge je dag droevig zijn". [Sahih Muslim 2927c]

Ibn Sayyad bezat nog wat informatie over de Dajjal die hij in zijn jongere jaren als waarzegger had verkregen. Doordat hij dat kenbaar maakte, ontstond er nogal wat onduidelijkheid over hem.

De Sahaba wisten niet wat ze moesten geloven. De ene keer beweert hij niet de Dajjal te zijn, maar de andere keer zorgt hij voor onduidelijkheid.

Ibn Sayyad stierf als moslim in Medina. Hij had twee zoons waarvan beiden grote studenten van de Sahaba waren. Hij is niet de Dajjal, maar een moslim waar veel onduidelijkheid over ontstond.

Abu Athari schrijft over basisprincipes binnen de Islam. Hij zet zijn kritische en goed onderzochte wijze in om kennis van de eerste drie moslim generaties te verspreiden.

Heb je vragen over de Islam?

Zit je met vragen waar je graag een antwoord op wilt krijgen? Stel jouw algemene of specifieke vraag over de Islam. We staan voor je klaar en geven je binnen 48 uur antwoord.

Mijn vraag stellen