Wat is Aqeedah?

De term en concept 'Aqeedah' (ook wel geschreven als Aqidah of Aqiedah) komt van de Arabische taal. Taalkundig betekent het 'overtuiging'. In Islamitische context refereert het woordje naar credo/geloofsleer en geloofsbelijdenis.

Aqeedah is een concept van Islam dat de basisfundament van de moslim vormt. Het bevat alle zaken en kwesties van geloof en daden die niet mogen ontbreken. Het ontbreken van enkele kwesties ervan kan namelijk gelijkstaan tot ongeloof.

De onderwerpen binnen dit concept variëren. Het bevat de Tawheed, 6 zuilen van geloof en de 5 pilaren van Islam.

Het verschil tussen Aqeedah en Fiqh ligt in de inhoud. Waarbij Aqeedah de kwesties van Emaan (geloof) en ongeloof (Kufr) bespreken, behandelt Fiqh de regelingen en jurispudentie van Islam.

In Islam is bevolen de correcte geloofsleer aan te hangen. Die geloofsleer is dat van de Profeet Mohammed (ﷺ) en zijn metgezellen.

Het belang van Aqeedah

Elke persoon die zich tot de Islam toeschrijft wilt op de correcte Aqeedah bevinden. Helaas is dit niet de realiteit, vooral in een tijd waarin de sekten veel zijn.

De bedoeling is om terug te refereren naar hoe de vrome voorgangers in Islam het begrepen. Hoe begrepen zij de zaken betreft Emaan? Hoe gingen zij ermee om?

Allah waarschuwt in de Quran van verdeeldheid in de religie. Het is een kwalijke zaak om andere geloofsleren aan te hangen dan wat correct is.

En houdt jullie allen (stevig) vast aan het touw van Allah (Koran & Soennah), en laat er geen verdeeldheid onder jullie heersen.
Surah Aali-'Imraan vers 103

De Boodschapper van Allah (ﷺ) zei: "De Benu Israel splitsten zich in 72 sekten, en mijn Ummah zal opsplitsen in 73 sekten. Ze zijn allemaal in het vuur behalve één." Hij (Abdullah bin 'Amr) vroeg: "En welke is die Oh Boodschapper van Allah?" Hij (ﷺ) zei: "Wie mij en mijn metgezellen volgt." Jami` at-Tirmidhi 2641
Geclassificeerd als Hasan door Tirmidhi.

Geloofsleer van bekende groeperingen

Er zijn veel groeperingen die verschillen in Aqeedah zaken. De Ummah is gesplitst in 73 sekten, waarvan één wordt gered. En dat is Ahlu Sunnah wal Jama'ah. Maar wat geloven de groeperingen die zich tot de Islam rekenen?

Kom te weten wat bekende groeperingen als Asha'irah, Murjiah en Khawarij geloven. Hieronder beschrijven we de Aqeedah van enkele sekten. Wil je te weten komen wat andere groeperingen als Shia en Soefisme geloven? Dat bespreken we verder in de pagina over groeperingen.

1. Asha'irah

De groepering van de Ash'aries nemen de Attributen van Allah figuurlijk. Dat is in tegenstelling tot wat de Salafisten en Soenieten geloven. Alhoewel de Ash'aries zichzelf toeschrijven tot het Soennisme, is dit niet mogelijk. De twee geloofsleren botsen bij het onderwerp van geloof in Allah met elkaar.

De oprichter van de sekte Asha'irah is Abu Hasan al-Ash'ari. Hij leefde in 260 Hijri en stierf in 324 Hijri. Hij nam eerst de geloofsleer van de Mu'tazilieten aan, maar keerde daar op latere leeftijd van weg. Hij vond de geloofsleer van Ibn Kullab beter bij hem passen.

Ash'aries vernoemen zichzelf naar Abu Hasan al-Ash'ari, maar in werkelijkheid zijn het volgers van Ibn Kullab. De term Kullabi zou dus beter passen.

Het is van de Aqeedah van Asha'irah om de Uiterlijke Eigenschappen van Allah te ontkennen. Zij geloven bijvoorbeeld dat Allah geen Handen, Gezicht of Ogen heeft. Dat is omdat zij vinden dat die Eigenschappen slechts behoren tot de creatie. En dat komt omdat ze zich verdiepen in filosofie (Kalaam).

Soennieten beargumenteren daarentegen dat Allah bezit waarmee Hij Zichzelf beschreef. Hij is niet vergelijkbaar met Zijn creatie. Hij heeft Ogen, Handen en een Gezicht, zoals Hij Zichzelf beschreef. De creatie en Allah bezitten de eigenschap van leven, maar Zijn Leven is anders dan die van ons. Hij en Zijn creatie bezitten de eigenschap van genade, maar het is niet vergelijkbaar met elkaar. Zelfde geldt voor Zijn Uiterlijke Eigenschappen.

Doordat de Ash'aries de Uiterlijke Eigenschappen figuurlijk aannemen, valt dit onder de vorm van ontkenning. De geloofsleer van de Ash'arieten komt niet overeen met de correcte begrip van Allah's Eigenschappen.

2. Murjiah

De groepering Murjiah geloven dat Imaan (geloof) zich uitsluit tot het hart en de tong. Ze geloven dus dat daden geen deel uitmaken van Imaan.

Beweert iemand in Islam te geloven en dit met de Shahada getuigt, dan geloven Murjiah dat deze persoon moslim is. Ook al zou die persoon ongeloof plegen in daden, dat zou er volgens hen niet toedoen.

De Soennieten botsen met de Murjiah over het concept van Imaan. Ze geloven dat daden wel uitmaken van Imaan. Soennieten geven veel waarde aan de vijf pilaren van Islam. Laat een persoon een van die pilaren los, zonder een geldig excuus te hebben? Dan is een daad van ongeloof volgens het Soennisme.

3. Khawarij

Deze sekte behoort tot een van de meest schadelijke sektes van de Ummah. Binnen de Khawarij zijn er ook weer verschillende stromingen.

Geloofsleer van Khawarij:
  • Rebelleren tegen de leider van Darul Islam (land dat volgens de Shari'ah regeert)
  • Het verrichten van grote zondes is volgens hen ongeloof
  • Volgens de Khawarij daalt Imaan (geloof) niet

De Kharijieten staan bekend om hun rebelse uitingen. Hun slogan komt van de Quran vers: 'Inil Hukmu illa lillah', wat zich vertaald naar 'Het recht van wetgeving en oordeel behoort slechts tot Allah'. En dat Allah als Enige die recht heeft, komt overeen met het Soennisme.

Waar de Kharijieten in verschillen is de implementatie van die vers. Ze gebruiken die uitspraak en zoeken naar blunders in de implementatie van de Shari'ah, zonder volledig inzicht ervan te hebben.

Door hun foutieve begrip van de implementatie denken ze dan recht te hebben om te rebelleren. Ze denken in zo'n geval dat de leider niet volgens de Shari'ah regeert, terwijl dat in werkelijkheid wel zo is. Waardoor ze zonder geldige reden gaan rebelleren.

Nou kunnen we niet iedereen een Khariji (volger van Khawarij sekte) noemen. Er zijn situaties waarbij landen daadwerkelijk niet met de Shari'ah regeren. Maar rebelleren is niet de oplossing. En daar dient ook niet naar opgeroepen te worden. Dat is volgens de geloofsleer van Salafi's en het advies van Imam Ahmad (oprichter van Hanbali Fiqh).

Wat is de correcte Aqeedah?

Nu is het belangrijk om te weten wat dan nou de juiste en correcte Aqeedah in Islam is. Doordat er zo veel verschillende geloofsleren zijn kun je door de bomen het bos niet meer zien.

De moslims zijn met betrekking tot Aqeedah en Fiqh bevolen de Profeet en zijn metgezellen te volgen. Zij zijn de bronnen als het komt tot begrip van Islam.

Aqeedah bestaat onder andere uit het praktiseren van Tawheed, onderwerpen aan de vijf zuilen van Islam en geloven in de zes zuilen van Imaan. Het hebben van de correcte Aqeedah bestaat voor een groot deel uit het praktiseren van de Tawheed.

Kennis van Aqeedah vergaar je onder andere door lessen en boeken, maar via het internet is dat ook goed mogelijk. Hieronder beschrijven we in het kort de correcte Aqeedah van Soennieten, Athari's en Salafi's. Dus volgens Ahlu Sunnah wal Jama'ah.

1. Correcte begrip van Tawheed

De Eenheid van Allah is het fundament binnen Aqeedah. Het is daarom essentieel dit allereerst goed te begrijpen en te praktiseren.

Allah heeft iedereen de Fitrah (natuurlijke aanleg) ingeschapen, zodat we de Eenheid van Allah erkennen en herkennen. Het is hierdoor geen kennis die je nog dient te verkrijgen, omdat de natuurlijke aanleg dit al betreft. Het dient alleen nog in praktijk genomen te worden.

Hoe praktiseer je Tawheed?

Het praktiseren van Tawheed bestaat uit verschillende componenten. Allereerst de vormen van Tawheed (drie vormen) waarin de Eenheid van Allah uit bestaat. Daarnaast bestaat het uit het verwerpen van Shirk en haar volgers. Excommunicatie van eenieder die grote Shirk begaat is essentieel.

Tawheed vormen

Om de correcte Aqeedah aan te houden dient een persoon aan de Eenheid van Allah over te geven. Hij is Eén in Zijn Heerschappij en niemand heeft de macht over de creatie behalve Hij. Hij is Eén in het recht om aanbeden te worden, omdat niemand anders er recht op heeft.

Shirk gevaren

Vanuit onze natuurlijke aanleg weten we dat het aanbidden van een ander naast Allah afgoderij is. Dit is automatische kennis die iedereen is gegeven.

Het deelgenoten toekennen aan Allah valt onder het verrichten van grote Shirk. Niemand kan onwetend zijn van grote Shirk, omdat eenieder de kennis heeft gekregen van Allah.

Takfir op ongelovigen

Verricht een persoon grote Shirk, zoals het aanbidden van een standbeeld? Dan dient elke moslim deze persoon te excommuniceren. Het oordelen gebeurt op het waarneembare.

Een persoon kan geen moslim zijn zonder Takfir te verrichten. Zo dient er onderscheid tussen moslim en kafir gemaakt te worden. Takfir is een groot deel bij het praktiseren van de correcte Aqeedah.

2. Geloof in de zes pilaren van Imaan

De Profeet (ﷺ) zei: "Imaan houdt in dat je gelooft in Allah, in Zijn engelen, in Zijn Boeken, in Zijn Boodschappers, in de Dag des Oordeels en in het Goddelijke Besluit (Qadr) in het goede en kwaad." [Sahih Muslim 8a]

Geloof in deze zaken is essentieel in Islam. Wanneer een persoon één zaak ervan loslaat en er niet in gelooft, dan is dit ongeloof. Geloof in Allah staat gebonden aan Zijn Eenheid (Tawheed). In een ander artikel gaan we dieper in op de zes zuilen van Imaan.

3. Onderwerpen aan de vijf pilaren van Islam

De Profeet (ﷺ) zei: "Islam is opgericht op vijf (pilaren): getuigen dat er geen god is dan Allah, en dat Mohammed Zijn slaaf en boodschapper is (Shahadatayn), de vestiging van vijf verplichte gebeden (Salaat), betaling van Zakat, bedevaart naar de Huis (Hajj) en het vasten van Ramadan (Sawm)." (Sahih Muslim 16c)

Bij het aanhouden van de correcte Aqeedah is onderwerping aan de vijf pilaren essentieel. Het opzettelijk loslaten van een pilaar staat gelijk tot ongeloof. Meer weten over de vijf zuilen van Islam? In een ander artikel gaan we er dieper op in.

4. De sekten en hun excommunicatie (extra kennis)

Kennis over dit onderwerp van Aqeedah is extra. Het is geen verplichte kennis om moslim te kunnen zijn. Wel speelt het als extra kennis die de moslim in zijn religie kan versterken.

Er zijn verschillende sekten die zich tot de Islam toeschrijven. Voorbeelden hiervan zijn de sekten: Murji'ah, Khawarij, Jahmiyyah, Qadariyyah etc. De bedoeling is om terug te keren naar hoe de vrome voorgangers (Salafu Saliheen) met die sekten omgingen.

In deze kwestie van Aqeedah leer je de groeperingen en hun karakteristieken. De vrome voorgangers hebben dat in hun boeken duidelijk uitgelegd.

Aqeedah boeken van Salafu Saliheen

Wil je jouw kennis uitbreiden door meer erover te lezen? Momenteel zijn er verschillende boeken over Aqeedah. Deze boeken zijn voornamelijk in het Arabisch. Het is dus voor de Arabisch-machtige spreker een goede optie deze boeken te lezen.

Enkele boeken van de vrome voorgangers
  • Kitaab Al-Emaan van Abu 'Ubayd al-Qaasim ibn Salaam
  • Kitaab Al-Emaan van Ibn Abi Shaybah
  • Usool Sunnah van Ahmad ibn Hanbal
  • Khalq Af'al al-'Ibaad van Bukhari
  • As-Sunnah van Abu Bakr al-Athram
  • As-Sunnah van Abdullah ibn Ahmad
  • As-Sunnah van Abu Bakr al-Khallal

Toch is het lastig om deze boeken te lezen zonder Arabisch te begrijpen. Het is daarom gelukkig ook mogelijk vertalingen mee te krijgen op het internet.

Er zijn pagina's die quotes delen van de vrome voorgangers, waarbij je al snel wat kennis mee kunt krijgen. Inmiddels helpen we jou met deze website een groot gedeelte van Aqeedah mee te krijgen.

Wil je testen hoeveel je van Aqeedah afweet? Met de kleine quiz van vijf vragen krijg je daar een beter beeld van.

Question Text

Abu Athari schrijft over basisprincipes binnen de Islam. Hij zet zijn kritische en goed onderzochte wijze in om kennis van de eerste drie moslim generaties te verspreiden.

Heb je vragen over de Islam?

Zit je met vragen waar je graag een antwoord op wilt krijgen? Stel jouw algemene of specifieke vraag over de Islam. We staan voor je klaar en geven je binnen 48 uur antwoord.

Mijn vraag stellen